www.amude.com

24.09.2004 - 00:05
HAK-PAR beşdar prosesa endametiya Tirkiy bo Yektiya Ewropay dibe

amude.com

DORTMUND (amude.com) - Partiya Maf Azadiyan (HAK-PAR) ji bo nirxandina pvajoya endametiya Tirkiy di Yektiya Ewropay de herweha esipandina daxwaz helwesta gel kurd di v yek de, li gelek c bajarn Kurdistan bi babeta Di pvajoya YEy de Kurd Tirkiy semnar pk ann. HAK-PAR br baweriyen ku di wan civnan da zelal bn, di raportek de kom kirin ev raport ji bo raya gişt eşkre kir. HAK-PAR ev raport da balyozxaneyn dewletn YEy yn li Tirkiy herweha dezgeh rxistinn svl j.

Da ku daxwazn gel kurd bigihnin berpirsiyarn YEy, ji berpirsiyarn HAK-PAR saziyn cuda yn svl şandeke ji 30-40 kesan haiye sazkirin. Li gor agahiyan, ev şande d 25 v meh li Amed li hev bicive bi otobos ber xwe bidin Brksel. Ew d raporta xwe radest berpirsiyarn YEy bikin. Di 3 iriya pşn de, li Brksel d xwepşandanek herweha konferansek ji bo apemeniy pk werin.

Peyama Kurd raporta HAK-PAR bi şweyek kurtkir diweşne:

Ev civnn ku me pk anne, bi beşdarbna bi sedan mirovn ku ji her aliyn civaka kurdan, ji rewşenbr, hiqqnas, nivskar, sendqakar, hunermend, nnern saziyn svl siyasetvanan pk hatin. Piraniya beşdaran bi nivsk bi devk ramann xwe yn derbar daxwazn Kurdan n pvajoya Yektiya Ewropay (YE) eşkere kirin. Di encama hem van civn gengeşiyan de, fikir pşniyazn ku derketin rast, em dixwazin wan bi her away bi we re parve kin.
Her tim t diyarkirin, kurd ne kmnetewe ne. Ew di Rojhilata Navn de gel her kevin mezin y dmat ye. Kurd xwed zimanek taybet ne, ku ji malbata hindo-ewrop t: bi nav kurd zimanek wan, andeke wan a dewlemend drokeke wan a kevinare heye. Ji v gel nzik 20 milyon kes di nav tixbn Tirkiy de dijn.
Di van demn dawn de, di aroveya YEy de hinek guhertin hatibin kirin j, poltkayn inkarina Pirsa Kurd di rastiy de nehatiye guhertin. Hebna gel kurd h j bi awayek ferm nehatiye pejirandin.

Teksta Tevlbna Şirkayetiy Bernameya Netewey dr nasandina mafn gel kurd in

Armanceke damezirandina YEy j dewamiya jngeha aştiy ye. Di şertn Tirkiy de, bicanna armanceke weha ya her giring areserkirina Pirsa Kurd bi awayek demokratk di bingeheke wekhev de ye. L Teksta Tevlbna Şirkayetiy Bernameya Netewey ya ku hikumet ew amade kirine ji aliy wan ve ji n ve hatine sererastkirin, ji v mentiq feraset gelek dr in.

Ji Bo areserkirina Pirsa Kurd demokratiyeke li gor standardn YEy

Tirkiy li gor avahiya xwe ya piretnik div bi awayek plral beşdar xwe ji n ve bi rk pk bike. Div him ji bo demokratiy, him j ji bo areserkirina Pirsa Kurd dev ji helwesta xwe ya navend, yekane sist berde. Div sazmaneke federal li gor normn YEy b avakirin. Sazmaneke bi v reng div hem mafn kurdan nas bike jiyaneke wekhev bi xwe re bne. Tirkiy derbar v mijar dikare yek ji van modelan an j li gor mercn xwe end modelan sentez bike v pirs areser bike.
Ji bo vana j end pngavn sereke ev in:
- Ji dlve Zagona Binhgehn a 12 lon, ya ku bi dar zor bi civak dane pejirandin, zagoneke bingehn a demokratk, plral li gor bingehn zagonn navnetewey herweha ku hebna kurdan bipejirne, maf azadiyn wan nas bike, bte avakirin.
- Div hem qedexeyn ku li pşiya azadiya birkxistiniy bne hilann. Her ramaneke ku tundiy naparze di aroveya azadiya birxistiniy de bi zagonan b pejirandin. Ji ber v yek, div ji partiyn kurdan re jngeha xebat b amadekirin.
- Li hermn ku kurd bi piran dijn de, div ji perwerdeya bingehn hetan zangehan ziman perwerdey bi kurd be li hermn din j kurd di xwendegehan de wek ziman bijarte bte xwendin.
- Div qedexeyn li ser weşana bi kurd herweha snorn di televizyon radyoyan de hatine dayn, bn hilann. Di gel v yek, div ji bo weşana kurd di tevaya roj de, TRT kanaleke xwe bi rk pk bike.
- Li hermn ku kurd t de bi piran dijn de, div li saziyn ferm gelemper di gel ziman tirk ziman kurd j b bikarann.
- Div ensttyn ku bikaribin derbar ziman, and droka kurd lkolnan bikin, ji aliy dewlet ve bn vekirin.
- Div navn jngehn jiyan ciyn coxrafk (iya, em, deşt, gol hwd.) ji paş ve bn dayn.
- Div partiyn siyas, komele, weqf, sendqa, klb odeyn karan bn serbestkirin. Da ku ew di alakiyn xwe de bikaribin ziman kurd bi kar bnin, div hem astengn hiqq bn hilann.
- Li hermn ku kurd bi piran dijn de, div Parlamaneke Herm b avakirin; div ev parlaman bi karn wek perwerde, tendurust, ewlekar karn dar yn herm ve mijl bibe.
- Da ku xeyd pevnn di civak de qewimne bn hilann, div efyeke gişt bte lankirin.
- Div sstema cerdevann gundan saziyn tmn taybet bne rakirin.
- Div ji bo vegera kesn ku bi dar zor ji gundn xwe ko kirine, bi her away şert merc ji wan re bne naskirin.
- Div qisasn cinayetn siyas, yn ku ber qewimne, derxin hol ceza bidine wan.
- Li hermn ku kurd bi piran dijn de ku ji aliy abor civak ve paş ve mane, div mudaxele l b kirin. Div herm ji aliy aramiy ve b tekzkirin, projektn taybet ji bo betal belengazan bne bicann.
- Div di ser de zagona partiyn siyas, ya helbijartin, ya civnn girsey, ya meş, ya zagona cezay wek a TMY zagonn antdemokratk li gor standard muktesebata YEy bn sererastkirin.
- Div kiryar zagonn ku lakiya navnetewey serbestiya baweriyan p dike, ji hol rabin. Div ji delev ve serokatiya karn diyanet kar barn bawermendiy bi awayek azad ji xwed bawermendaran re bihlin.
Partiya me di hem pvajoyn areserkirina ji bo Pirsa Kurd de i bikeve ser mil w, dike ji bo xizmeta areserkirina v pirs amade ye.
Dema ku Tirkiy pngavan ji bo bicanna Krtern Kopenhang avt, partiya me daxwaz dike, ku bi Tirkiy re ji bo endametiy hevdtin bn kirin.
HAK-PAR
26-27 hezrana 2004

---------------------------------------------------
www.amude.com - e-mail: info@amude.com