 |
|||||
 |
|||||
| www.amude.com - navenda çanda kurdî | |||||
 |
|||||
|
|
04.11.2003 - 14:21 Günter Verheugen: "Guhertinên li Tirkiyeyê tenê li ser qaxezê ne!"
Günter Verheugen di bersivên xwe de diyar dike, ku piştî 11.09.2001ê argumentên ji bo endametiya Tirkiyeyê di YE de bi hêztir bûne. Li ser vê yekê ew wiha dibêje: "Yek ji konflîktên mûmkin di sedsala 21ê de dikare di navbera demoqratên rojava û cîhana islamî de pêk were. Ger em Tirkiyeyê bi xwe ve girêbidin, derfet pir zêde dibin, ku em nehêlin konfîkteke wiha pêk were yan jî em wê bi şêweyeke aştyane çareser bikin." Herweha ew eşkere dike, ku ji dehên salan ve, interesa Ewropa di hebûna hevkarekî demoqrat ê xurt li aliyê başûr de heye. Ew bi vê yekê dixwazin, ku ji cîhanê re diyar bikin, ku welatek musilman dikare welatekî yasayî be, ku tê de mafên mirovan û kêmayetî têne parastin. Divê girtiyên nerînê serbest bêne berdan Li ser siyaseta guhertinê ya Tirkiyeyê Verheugen dibêje, ku Komîsyona Ewropayê ji guhertinên hikûmeta Tayyip Erdogan yên di sala borî de razî ye. Lê tevlî vê yekê jî, ew ne razî ye, ku ev guhertin di praktîkê de pêk nayên. Ew piştrast dike, ku li Tirkiyeyê işkencekirin hîn jî berdewam in. Herweha, wiha Verheugen, polîs û dadgehên tirk hîn jî guhertinên li Tirkiyeyê li gorî kêfa xwe bi cih tînin, bi taybetî di warê azadiya civîn û nerînê de. "Ev demeke dirêj e, ku ji Tirkan re dibêjim: pêşî wan kesên ku ji ber nerîna xwe ketine zindanan, derxînin. Welatekî ku girtiyên wî yên nerînê hene, xwe dixe tenîtiyê de", wiha Verheugen ser pirsa guhertinên li Tirkiyeyê. Li ser pirsa reaksyona Erdogan ji vê nerîna wî, Verheugen dibersivîne, ku Erdogan dibêje, ku wî her tişt ji bo guhertinan amade kiriye û niha ji yasayê tê xwestin, ku gotina xwe bibêje. Verheugen dibêje: "Mixabin pir eşkere ye, ku hin beşên aparata hêzê daxwazên perleman û siyasetê pêk naynin." Günter Verheugen berdewam dike û dibêje, ku ji Tirkiyeyê tê xwestin, ku di 8 ta 10 mehên ku tên de, isbatên rast ji bo guhertinan pêşkêş ke. Ew piştrast dike, ku isbatên rastî yên reforman pêwîst in, ne yên li ser qaxezan. Ev isbat dê bibin bingeha rapora komîsyonê di payîza 2004ê de, ya ku dê bibe bingeh ji bo biryara welatên Ewropa ji bo destpêkirina danûstandinê bi Tirkiyeyê re ji bo qebûlkirina wê weke endam di YE de. Li ser pirsa kurdî Verheugen dibêje, ku hîn berî çar salan jî peyva "kurdî" di danûstandinên bi Tirkan re qedexe bû, hem di axaftinê de û hem jî di nivîsan de. Lê niha, wiha Verheugen, rewş hatiye guhertin û Tirk bi xwe jî vê peyvê bi kar tînin. Verheugen berdewam dike û dibêje, ku divê Tirk fêrî çanda diyalogê ya ewropî bibin. "Eger tirkekî xwe ji şêweyê diyaloga me aciz bû, ez dê jê re bêjim, ku ew divê xwe fêrî gelek tiştan bike. Pêwîst nake ku em lêborînê ji bo guftûgoyên xwe bixwazin." Hêza leşkeran xurt e û kontrola li ser tune ye Li ser rola hêzên leşkerî li Tirkiyeyê Verheugen dibêje, ku divê di vî warî de gelek tişt ji perlemanê têne veşartin û kes nizane kî kê kontrol dike. Di vî warî de, wiha Verheugen, divê guhertin pêk werin. Bi giştî, Verheugen doza guhertinên di warên siyasî, dezgehan û aborî de dike. Hêjayî gotinê ye, ku Komîsyona Ewropayê dê di dawiya sala 2004ê de rapora xwe ya li ser Tirkiyeyê pêşkêşî 15e welatên Ewropa bike. Ev welat dê biryarê bistînin, ger guftûgoyên ji bo qebûlkirina Tirkiyeyê weke endam di YE de dê dest pê bikin an na. Ger biryara wan erênî be, dê di sala 2005ê de dest bi van guftûgoyan bête kirin. Ji bo birayar dawî jî gelek sal pêwîst in. Ta wê demê jî dê hejmara endamên YE bibe 28 û mesela endametiya Tirkiyeyê hîn dijwartir dibe. >> Hevpeyvîna Günter Verheugen bi elmanî |
|
|
|
|
| ||
| ||||
|
 veger rûpela destpêkê |
|
| ||
|
copyright © 2000-2003
amude.com
[ info@amude.com ] |
|||||
|
|||||