www.amude.com - navenda çanda kurdî


02.07.2003 - 16:59

Jana Seyda: "Helbestvan hene, lê weşanxane tune ne!"

S.H.Berko - DORTMUND (amude.com) - Doh, rojnameya "Yeniden Ozgur Gundem", a ku li Tirkiyeyê tê weşandin, hevpeyvîneke li gel helbestvana kurd Jana Seyda weşandibû. Kurdishmedia.com ev hevpeyvîn ji tirkî wergerandiye ingilîzî û îro weşandiye. Me ji we re giringtirîn gotinên vê nivîsê helbijartin û ew ji ingilîzî wergerandin kurdiyê. Hevpeyvîn ji aliyê Mudje Arslan hatibû kirin.

Hevpeyvîn bi Jana Seyda re:
Helbestvan hene, lê weşanxane tune ne!


Helbestvan Jana Seyda, ya ku bi pirtûka xwe ya pêşî "Roja Dawî" navê xwe di cîhana wêjeyê de nivîsand, got:

"Tevlî hebûna hejmareke mezin ji helbestvan û berhemên kurdî li Sûryayê, lê ji ber kêmbûna weşanxane û pirtûkxaneyên, ku pirtûkên kurdî diweşînin û difroşin, tendens ber bi nivîsandina bi erebî ve diçe. Herweha nivîskar mecbûr dibin, ku pirtûkên xwe bi destê xwe bigerînin û belav bikin. Helbestvan nikare têkiliyeke rû-bi-rû bi xwendevanê xwe re çêke. Encama vê yekê jî ew e, ku atmosfêreke helbesta kurdî peyda nabe. Ev yek dihêle, ku helbestvan ji wêjeyê bixeyide û xwe jê dûr bixîne."

Li ser pirsa çawa wê dest bi nivîsandina helbestê kir, Jana Seyda got, ku di rêya helbestên xalê xwe yê helbestvan Jan Dost re têkilya wê bi nivîsandina helbestê re dest pê kir. Seyda berdewam kir û got:

"Jan Dost piştgiriya min kir. Wî ez ji nivîsandina helbestê re germ kirim. Me bi hevre helbest dixwendin. Wî hertim helbestên min, ên ku min di temenekî piçûk de dinivîsandin, dixwendin û nerîna xwe di wan de digot û ew dinirxandin. Vê yekê tesîreke mezin li min kir. Herweha diya min jî "qesîde" dixwendin. Min carcaran sirûşa xwe ji van qesîdeyan distand. Min helbest bi afirandin û hestên xwe dixemilandin."

Li ser nerîna wê, ku her kes dikare helbestê binivîsîne, Seyda got:

"Mirovek bitenê divê vegere û li kûratiya jiyana xwe û hestên vê jiyanê binere. Eger ew kes xwe piçekî biwestîne, ew dê bikaribe van hestan bîne ser rûpelekê."

Li ser pirsa hebûna helbestvan û nivîskarên jin li Sûryayê, Seyda wiha berdewam kir:

"Nerîna jinê ya wêjeyê di temenekî piçûk de dest pê dike. Karên wan pir xweşik in, û hestên wan pir dilsoz û germ in. Axîn Welat, Şêrîn Gêlo û Diya Ciwan tenê sê heb ji wan in. Her yek ji wan di temenekî cuda de ye û bi şêweyeke cuda hestên xwe digihînin helbesta kurdî."

Seyda eşkere kir, ku li Sûryayê nivîskarên wêjeyê nikarin berhemên xwe bigihînin xwendevanan. Li ser vê yekê wê wiha got:

"Li Sûryayê helbestên kurdî ji ber tunebûna weşanxane û pirtûkxaneyan nayên xwendin. Kesên ku bixwazin pirtûkên xwe biweşînin, mecbûr dibin ku biçin Beyrûtê li Libnanê. Eger têkiliyên hin kesan bi Ewropa re hebin, ew pirtûkên xwe li wê derê diweşînin. Dûra problêma firotina wan jî derdikeve holê. Pirtûkxane tune ne û piraniya nivîskaran pirtûkên xwe bi destên xwe difroşin. Lê ev yek jî razî nake, jiber pirtûk tenê digihên kesên derdora nivîskar. Hemû dixwazin, ku bibin navdar, lê ev yek li Sûryayê zehmet e ku pêk were."

Li aliyekî din, Jana Seyda got, ku zimanê kurdî cihekî balkêş di wêje, huner û jiyana rojane de nagre, wek ku erebî dike. Encama vê yekê jî ew e, ku kurdî ne pir interesant e.

Li ser kêmbûna interesê ji bo helbesta kurdî li Turkiyeyê tevlî hebûna derfetên baş jê re, Seyda wiha got:

"Ji ber tunebûna weşanxaneyan (mebesta wê weşanxaneyên, ku pirtûkên kurdî diweşînin /SHB) li Sûryayê, nivîskar ber bi nivîsandina bi erebî ve diçin. Nivîskarên jin û herweha piraniya nivîskarên nifşê nû berê xwe didin ji derveyî Sûryayê. Xebata jinan li Sûryayê pirtir e. Li Sûryayê dora 20 ta 30 helbestvanên jin hene. Lêbelê derfet bi wan re tune ye, ku pirtûkên xwe biweşînin. Li aliyê din, min li Diyarbekirê helbestvaneke jin nedît, tevlî ku weşanxane li Tirkiyeyê hene. Li Diyarbekirê hejmareke baş ji helbestvanên kurd hene. Lê ew tenê pirtûkxaneya tirkî dewlemend dikin. Min paşeroj di nifşê nû de li Bakurê Kurdistanê dît. Min têkilî bi çend helbestvan û nivîskarên ciwan û jîr re çêkirin. Eger pêşketineke çêbibe, ew dê li vê derê pêk were."

Seyda got, ku wêjeya kurdī herī zźde ji asīmīlekirinź derbe xwar, ji ber ku li Tirkiyeyź ev asīmīlekirin pir e, wźjekar jī hindik in, ū wiha domand:

"Li Sūryayê asīmīlekirin neket nav malan, lź li Amedź asīmīlekirin, tirs ū valakirina gundan ket nava gundan. Li Sūryayê, yźn ku li ser şopa Cegerxwīn ū Ehmedź Xanī ne, hebūn. Di vź demź de, li Başūrê-Rojavayî Kurdistanê jiyan hebū ū paşeroja wźjeya kurdī li Sūryayê bū. Niha nifşź nū, yê ku dinivīsin, hişyarbūnekê dijīn. Asīmīlekirin gelek serdest bū."

Jana Seyda ragihand, ku ew cara pêşî derbarî Sêyemîn Festîvala Çand û Hunera Kurdî çûbû Amedê. Li ser vê yekê wê got:

"Di roja, ku min biryara hatina xwe stand, min nikarîbû xew kiriba. Ji zaroktiya min de, Amed tim ji min re xewnek bû. Kesên ku li Diyarbakirê dijîn, van hestan nas nakin; têkiliyeke wan bi dîwarên bajêr an bi bajêr bi xwe re tune ye. Ew van tiştan hest nakin. Ji bo min, Diyarbekir çarenûseke xweşik bû, an jî xewneke şêrîn bû. Ez bi tirs bûm, ku ez ji Amedê hez nekim. Ez di hatina xwe de diricifîm, û di çûna xwe de jî diricifîm. Min helbestek li ser gurbûna hestên xwe yên li Amedê diyarî dîwarên wê kir."


Hevpeyvîn bi zimanê tirkî: www.yenidenozgurgundem.com/news.asp?id=95486
Hevpeyvîn bi zimanê ingilîzî: www.kurdmedia.com/inter.asp?id=73



  veger rûpela destpêkê

 copyright © 2000-2003 amude.com [ info@amude.com ]