www.evarbash.com - malpera sdwergirtin vedtina asoyn speh yn and wjeya kurd
01.11.2003 - 04:05

LÎSTEYA ROMANÊN KURDÎ (KURMANCÎ)

brahm Seydo Aydogan - Rouen/Fransa
ibrahimseydo@hotmail.com


brahm S. Aydogan
Hin statstikn li ser romann kurd:

I- Romana yekem a ku bi kurd hatiye nivsandin, Şivan Kurd e (Ereb Şemo). L bel apa v roman ya ku di dest me de heye, ji ziman frans hatiye wergerandin. Wergera w ya frans j ji ziman rs hatib kirin. Ji ber ku heta niha kesek kurdiya w ya pşn, ku wergera rs ji w hatiye kirin, bi dest ne xistiye (bi dest xistibe j, kes p nizane), apa ku niha di dest me de heye, weke ya orjnal t qebl kirin.

II- Hejmara romannivsn ku hay me ji wan bye, 39 e.

III- Hejmara romann ku hay me ji wan bye, 67 e.

IV- Piraniya romannivsn kurd li Swd bi cih bne romann xwe li wira nivsandine (Brndar, Mehmed Uzun, Laleş Qaso, Lokman Polat, Mahmd Baks, Silman Demr, Mustafa Aydogan, Bav Naz...).

V- Kurdn Sowyet ber Kurdn din dest bi nivsandina romanan kirine (Ereb Şemo, Eliy Evdirehman, Heciy Cind).

VI- Di gelek romanan de agahiyn di derheq nivskr de tune ne. Ji ber w, gelek nivskar nenas mane. L piraniya wan li Ewropay dijn.

VII- Yekem romana ku ji aliy Kurdn Ewropay ve hatiye ap kirin, Xan ye (Birndar, 1982).

VIII- Nivskar ku di war roman de her pir berhem dane, Mehmed Uzun e. (7 roman)

IX- Hejmara weşanxaneyn ku romann kurd (kurmanc) ap kirine, 23 e.

X- Piraniya weşanxaneyn kurd li Swd bi cih bne (11 weşanxane: Ndem, Roja N, Orfeus, Apec, Helwest, Sara, Welat, Pelda, Rewşen, Jndan, Newroz).

XI- Ser saln 90, pişt guherna hin zagonan ya di dema Ozal de, d weşanxane ji n ve li Stenbol j vebn. Pişt 1980, hem weşanxaneyn kurd hatibn girtin.

XII- Weşanxaneya ku her pir roman apkirine, Ndem e (8 roman).

XIII- Pişt Ndem, weşanxaneya ku her pir roman ap kirine Roja N ye (7 roman).

XIV- Weşanxaneya ku cara pşn romanek ap kiriye, Ozgurluk Yolu ye (Şivan Kurd-1977, Stenbol, 112 p.)

XV- Di nav romann ku me bi dest xistine de, romana her str Bilcan e. (Perwz Cihan, Doz-2002, 511 p.)

XVI- Romana her zirav Pala Bşop e (Xemgn Tem, Sara- sala nivsandin:1983, sala ap li ser ne hatiye nivsandin, 76 p.).

XVII- Ji nav romann ku me bi dest xistine, du romann ku her yek ji du cildan pk tn, hene.

1- S şev s roj, Xezeba Azadiy (Laleş Qaso, Ndem-1999, Pelda-2000)

2- Hawara Dcley (Mehmed uzun, Avesta-2001-2002)

XVIII- Hin romann kurd ber bi zimanin din hatine nivsandin bi d re wergeriyane kurd. Romann ku ber bi zimanin din hatine nivsandin (bi qas em dizanin) bi d re wergeriyane kurd, ev in:

1- Zeviyn Soro (Nac Ktlay), ber bi tirk hatiye nivsn ev yek di apa w ya kurd de hatiye diyar kirin.

2- Hln (Mahmd Baks), ber bi swd hatiye nivsn ev yek di apa w ya kurd de hatiye diyar kirin.

3- iyayn bi xwn avday (Bav Naz), ber bi ereb rs hatiye ap kirin ev yek di apa w ya kurd de hatiye diyar kirin.

XIX- Ji ber ku Kurd dr hevdu mane tkliya berheman xwendevanan li ser pireyn serrast nehatine ava kirin, civandina nav romann kurd j bi qas civandina hem romann kurd zehmet e.

XX- Kmhejmar an j pirhejmariya romann kurd asta wan a huner diyar nake. Ji ber ku gelek romann kurd gelek dr qadeyn romannivsn mane, hay gelek romannivsn kurd ji tevna roman, ziman edeb, ferqa rok romanan, vegotina byeran kronolojiya wan, şayes, pskolojiya lehengan bikaranna teknkn romannivsn tune ye. Mirov dibje qey gelekan ji wan qet roman ne xwendine n dest bi nivsandin kirine.

XXI- Lsteya me ji kesn ku di war roman de her pir berhem dane, dest p dike. Pirtkn ku li cem min tune ne, bi away talk hatine nivsandin biniya wan hatiye xz kirin.

1. Mehmed Uzun
1- Tu (Orfeus-1985)
2- Rojek ji rojn Evdal Zeynik (Orfeus-1987, 154 p.)
3- Mirina Kalek Rind (Orfeus-1989, 119 p.)
4- Siya Evn (Orfeus-1991, 220 p.)
5- Bra Qeder (Sara-1995, 252 p.)
6- Ron mna evn Tar mna mirin (Avesta-1998)
7- Hawara Dcley (2 cild) (Avesta-2001, 302 p.)

2. Ereb Şemo
1- Şivan Kurd (1935- an j 1930 ) (apa n, Ozgurluk Yolu-1977, Stenbol, 112 p.)
2- Jiyana Bextewar (1959) (apa n, Roja N-1990, 253 p.)
3- Dimdim (1966) (apa n, Wesann Roja N-1983, 205 p.)
4- Hopo (1969) (apa n, Roja N-1990, 208 p.)

3. Eliy Evdirehman
1- Xat Xanim (1958)
2- Gund Mrxasan (1968)
3- Şer iya da (1989)
4- Murtule Beg

4. Laleş Qaso
1- Se şev s roj (Ndem-1999, 328 p.)
2- Wran (Pelda-2002, 303 p.)
3- Xezeba Azadiy (Pelda-2000, 312 p.)
4- Ronakbr (Pelda-2003, 116 p.)

5. Meden Ferho
1- Berxwedan Jiyan e (1994)
2- Mza Mihemed (Ndem-1995, 107 p.)
3- Xaltka Zeyno (Doz-1998)
4- Mar di tr de (Pr-1999, 192 p.)

6. Mahmud Baks
1- Hln (Immigrant-institutet-1984, 118 p.)
2- Gundik Dono (Orfeus-1988, 107 p.)
3- Lawik Xerz ( ?) (Ndem)
4- Serhildana Mala Eliy nis (Weşann Azadiya Welat 2001)

7. Lokman Polat 1- Kewa Mar (Helwest-1999, 272 p.)
2- Flozof (Helwest-2002, 163 p.)
3- Rojnamevan (Pr-2002, 109 p.)

8. Brndar
1- Xan (1982)
2- Soro (1983, 179 p.)

9. Bav Naz
1- Stockholm te i dtiye bje (Frtattores Bokmaskin-1987, 122 p.)
2- iyayn bi xwn avday (Wesann Komela Jinn Kurdistan li Swd-1989, 240 p.)

10. Sidq Hiror
1- Kur Zinar Serbilind (Ndem-1996, 156 p.)
2- Evn Sewat (Ndem-1998, 109 p.)

11. Silman Demr
1- Sor Gul (Ndem-1997, 224 p.)
2- Ko (Roja N-1998, 188 p.)

12. brahm Seydo Aydogan
1- Reş Sp (Doz-1999, 288 p.)
2- Leyla Fgaro (Mr-2003, 163 p.)

13. Heciy Cind
1- Hewar (1967) (apa n, Roja N-1999, 421 p.)

14. Sed bo
1- Kurdn Rw (1981-Ervan)

15. Xemgn Tem
1- Pala Bşop (Sara-1983, 76 p.)

16. Egd Xudo
1- D Dmar (1986) (apa n, Ndem-1995, 112 p.)

17. Şahn Bekir Sorekl
1- Wendabn (Instituya Kurd Beş Elman-1987, 118 p.)

18. Nr Semdn (Nac Kutlay)
1- Zeviyn Soro (Weşann Kurdistan-1988, 313 p.)

19. Ahmed Hepo (Apiyev)
1- Birn (1990)

20. Azad Bav Şahn
1- Yn Perşan (1991-Beyrd)

21. Hesen Met
1- Labrenta Cinan (Welat-1994, 197 p.)

22. Bb Eser
1- Gardiyan (Roja N-1994, 165 p.)

23. Mihemed Dehsiwar
1- irskn Rizgariy (Newroz-1995, 314 p.)

24. Ihsan Colemerg
1- Cembel Kur Mr Hekar (Apec-1995, 195 p.)

25. Mustafa Aydogan
1- Pln Brkirin (Ndem-1997, 171 p.)

26. Helm Ysiv
1- Sobarto (Avesta-1999, 203 p.)

27. Zeynel Abdn
1- Binefşn Tariy (Doz-1999, 176 p.)

28. Frgn Melk Ayko
1- Mamostey Zinaran (Rewsen-1999)

29. Adil Zozan
1- Kej (Pr-2001, 240 p.)

30. Mezher Bozan
1- Av zelal b (Pr-2002, 158 p.)

31. Omer Dilsoz
1- Hviyn Birndar (Aram-2003, 162 p.)

32. Newroz Sadpour
1- Viyan (S-2002, 206 p.)

33. Mvan (Betal Bet)
1- Bbext (?)

34. Tor
1- Mendik (Berfn-2002, 195 p.)

35. Kemal Orgun
1- Li Qerexa Şev Hvron (S-2002,)

36. Perwz Cihan
1- Bilcan (Doz-2002, 511 p.)

37. Remezan Alan
1- Saturn (Avesta-2002, 151 p.)

38. Xurşd Mrzeng
1- Snor (Jndan-1995)

39. M. Beşr
1- Sof Remo (Medya-1999)


Ger kesn ku ev romann ku li cem min tune ne, li cem wan hebin, bixwazin wan romanan ji min re bişnin (fotokopiya wan j dibe), ez spasdar wan bim.
Ez navnşana xwe li jr dinivsnim.

brahm Seydo AYDOGAN
77 rue Ecuyre
76000 Rouen/France

Telefona min a destan: 00 33 663 47 86 87
Telefona min a mal: 00 33 235 98 46 30


[1] Bn: Azad Şrn: "Romana jiyana kurdewar berxwedan, Dimdim , Hv, 10-16 nsan 1999, Stenbol. Cf: Murad Ciwan.- Hustuy dev rastiya Mehmed Uzun, Ndem, n 30, Bihar-1999, Stockholm.
[2] Nac Kutlay dibje ko Eliy Evdirehman bi xwe di hevpeyvneke xwe ya di sala 1984an de gotiye ko ew li ser romaneke bi v nav dixebit. L kes nizane b ap bye an na. Cf : Naci Kutlay.- "Romana Kurd". War: Kovara Lkoln Lgern, n 5-6, havn-payiz 1998, Stenbol.


Vegere rûpela destpêkê


ÊVAR BAŞ - ji projeyên Malpera Amûdê
 copyright © amude.com [ info@amude.com ]