www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
19.08.2004 - 01:02 [ 1944 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Derhnera elman-kurd Eyş Polat: Kurdbn beşek ji nasnameya min e ziman kurd zimanek şrn e!

Hevpeyvn


>> Eyş Polat rahiştiye xelata xwe

>> "En Garde"

>> Eyş Polat
EYŞ POLAT di 1970 de li bajar Melet li bakur Kurdistan ji dayik bye. Di 1978an de, ew li gel malbata xwe kober Elmanyay b. "En Garde" film w y şeşan. Ji bil "Auslandstournee" (1999), hem filmn w kurt in.


"En Garde" roka hevaltiya du ken ji hev cuda dibje.

Elsa 16 sal di xwe de ye. Ji ber guhdarkirina w gelek hestdar e, ew chan bi rengek din hest dike, ne wek mirovn derdora w. Di xaniy bo perwedekirina ciwanan de, ew kea kurd Brvan nas dike, ya ku pit revek neserket ji Kurdistan bi tirseke herdem ji berdana w ji Elmanyay hviyeke tenik bo biryareke ern ji aliy dezgeha biyaniyan ve, ten li Elmanyay dij. Hd hd, baweriya Els bi Brvan t. L hevaltiya wan dike ku bişk, dema Brvan dil dikeve kurek bi nav lr Els cara pş hest dike, b awa ye, dema mirov yek/ nzk xwe winda dike. Rewşa li xaniy ciwanan bi şweyek pir xemgn ji pvan dikeve.
"En Garde" ji aliy kanala televizyon ya elman ZDF frmeya kirina filman a navdar X-Filme ve hatiye kirin.
Tu dikar ji me re hinek behsa xwe bik dema tu hat Elmanyay?
Ez 8 sal bm dema ez hatim Elmanyay. Di dema lsey de, min bi hevaln xwe re hinek filmn vdyoy kirin. Piştre, min li Brmen Berln flosof, zanistn kultur germanstk xwend. Di w dem de, min dest p kir ku hinek di war filman de bixebitim. Min li end deveran praktkum kir di hin filman de, min alkariya derhner dikir. Wilo ez ketim v war min dest p kir, ku ji bo kurtefilman tkstan binivsnim. Di 1992an de, min pirtka xwe ya pş bo kurtefilmek nivasand yekser xelatek bo kirina film wergirt. Min ew film kir bi v şwey xebata min berdewam kir.

Balkş e, ku frmeyeke mezin mna X-Filme herweha kanala televizyon ya elman ZDF derhnereke ciwan weke te bo filmek hilbijart..
Di 1998/99an de, min film xwe Auslandstournee bi ZDF re kir. X-Filme frmeyeke mezin e; w ber niha filmn navdar mna Goodbye Lnn Lola rennt" kirine. ZDF dixwest ku bi min re bixebite em filmek kin. Ji bo v yek frmeyeke kirina filman gerek b. Daxwaza min ew b, ku X-Filme film min ke. Hema min ji wan re pirtka film şand. Kfa frmey ji pirtk re hat w xwest ku film min dirj pş bibne. Min film pş wan kir wan kfa xwe j re an. Wilo xebata me ya bi hev re b. Ev yek pir baş e, imk X-Filme frmeyele mezin e ev yek pir alkar e.

Film te behsa hevaltiya keeke kurd bi yeke elman re dike. Tu ilo bi ser v babet veb?
Di kolana mala min de, xaniyek bo perwerdekirina ciwanan heb. Hinek ji wan ciwann penaber bm yn din ciwann elman bn, ku d bavn wan nikarbn wan perwerde bikin. Ji ber ku ew crann min bn, tkiliya min bi wan re b min ew nas kirin. Ji ber ku chana wan yeke taybet ye danstandinn di navbera wan de ne wek danstandinn kesine normal in, min dest p kir, ku lkolnan ser wan pirsgirkn wan bikim.

"Ez kurd im dixwazim xwe fr ziman kurd bikim"


Sedema ku te keeke kurd di roka xwe de hilbijart, i ye? Ji ber ku tu bi xwe kurd ?
Ji min re giring b, ku du chan rast hev tn, du chan du kulturn ji hev cuda. Hrweha ji min re giring b, ku yek ji herdu kean penaber be. Li aliyek Els, ku di xwe de ye problmn w bi d bav w re hene. Li aliy din j, Brvana ku rast problmn siyas hatiye ji ber v yek ji welat xwe reviyaye. Ji ber ku ez kurd im, min keeke kurd hilbijart; ez kea kurd btir ji yeke efxan nas dikim. Herweha giring b, ku ew bikaribe straneke kurd bje bi kurd xeberan bide.

Brvan bi xwe kurd e?
Na, ew ne kurd e; ew tirk e. Hevaleke w ya gelek nzk kurd e w ew fr kurd kir.

Te ber end rojan bi v film xwe xelata zv a festvala Locarno wergirt. Hn i bikin ji v film projektn te yn dema b i ne?
Ev film min En Garde d ji 28.10an p ve li snemayn Elmanyay bte pşkşkirin. Em hvdar im ku hejmareke mezin ji temaşevanan l binerin. Niha ez du pirtkan dinivsnim.

Te ji min re got, ku tu dixwaz xwe fr ziman kurd bik. Tu y xwe ji bo xebata xwe xwe fr kurdiy bik yan ji ber ku tu kurd dixwaz ziman xwe bizanib?
Kurdbn beşek ji nasnameya min e; ziman j beşek ji nasnamey ye. Ez ber demek bm Festvala Filmn Kurd li Romay. Ziman kurd zimanek şrn e min nt kiriye, ku div xwe fr ziman kurd bikim, ji ber ev beşek ji nasnamey ye.

Medyaya elman te weke derhnereke ji Tirkiyey bi nav dike. iqas ji te re giring e, ku tu kurdbna xwe eşkere bik?
D bav min kurd in. Ji ber ku ew bi kurd nediaxivn, mixabin ez fr kurd nebme. Ez tirk dizanim. Div mirov li nasnameya xwe xwed derkeve. Ez kurd im. Ji ber ku ez li Elmanyay mezin bme min piraniya jiyana xwe li vir derbas kiriye, hinek beşn elman j di min de hene.

"Nabe ku mirov hertim ten filmn li ser Apo Leyla Zana ke"


Tu xwe weke derhnereke kurd-elman yan elman-kurd dibn?
Btir elman-kurd ji ber ku ez ziman dizanim.

Derhner kurd Bahman Ghobad carek got, ku snemaya kurd mna jineke avis e, ku div mirov alkariya w bike ku biz nehle ku bimire. Tu snemaya kurd awa dinirxn?
Nerna min j mna ya Bahman e. Li Kurdistan potensiyaleke mezin ji rokan heye, ku div bne gotin. Div mirov piştgiriya kesn li wir bike derfetan bide wan, ku rokn xwe bjin. Li aliyek din, ez dibnim ku div mirov xwe ji w yek rizgar bike, ku hertim filmn siyas ke. Ez v yek mixabin dibnim. Snema dikare nesiyas be j. Her filmek bi şweyek ji şweyan siyas ye, l nabe ku mirov zde bike. Kultura kurd ji van tiştn ku mirov dibne, dewlementir e. Min hinek filmn dokumentar n kultur yn balkş li Navenda anda Mezopotamiya dtin. Wan pir bala min kişand. Nabe ku mirov hertim ten filmn li ser Apo Leyla Zana ke. Ew j balkş in, l ez dibnim ku div mirov filmine din ke. Kultura kurd gelek dewlemend e.

Gelek derhnern kurd n li Ewropay btir rewşa penabern kurd li Ewropay şa wan dikin mijara filmn xwe. Tu nabn ku ev mijar kevn bye div mirov ber xwe bide mijarine din?
Xuya dike ku ne bes e. Tu dibn b siyaseta penaberan awa ye. Di nerna min de, kober bo Ewropay derfeteke baş e. Yek ji peyamn film min j ew e, ku Brvana kurd kea elman diguherne. Pwstiya kultur bi penaber biyaniyan heye.

Hevpeyvn ji aliy Srwan Hec Berko ve hate kirin:
>> sirwan@amude.com
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000