www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
07.05.2008 - 01:32 [ 2181 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Nrvan Barzan: Li Kurdistan gendel heye div nemne

Srwan H. Berko

Bitikne  guhdar bike
Ber hefteyek b, roja arşem, di avahiya Encumena Wezran de li Hewlra paytexta herma Kurdistan. Ten nv seet dem bi min re heb ku ez pirsn xwe ji serokwezr Kurdistana Iraq Nrvan Barzan (42) bikim. Min gelek tişt li ser w mirov bihstibn, ku ji destpka sala 2006 ve berpirsyar siyaseta hikumeta Kurdistana azad e. Min siyasetvanek ne pozblind ferm, l mirovek vekir nerm dt. W vekir b rawestan bersiva pirsn min da. endn min dixwest btir pirsan j bikim, l nvseeta me z qediya dora mvanek din hat ku li ser kursiya li kleka serokwezr Kurdistana azad rne p re biaxive. Dibe ku di rojn b de derfetek din ji bo hevpeyvneke din peyda bibe. Ta hing fermo bersivn Nrvan Barzan li ser pirsn Malpera Amd bixwnin:

* * * * *


Serokwezr Nrvan Barzan ligel Srwan H. Berko pişt pkanna hevpeyvn

Malpera Amd: Birz Nrvan Barzan, pnc sal pişt rxandina rjma Sedam Hisn, gelo Kurdan armancn xwe bi c ann n ku pişt şer ji xwe re plan kiribn ku pk bnin?
Nrvan Barzan:
Rxandina rjm serketineke mezin b ji bo tevaya gel Iraq, ne ten ji bo gel kurd. Bo yekem car ji bo tevaya milet Iraq derfeteke n ji bo jiyaneke n b. Ber niha li Kurdistan zor zehmet b ji bo kesek ku kmtirn kar kiriba. Niha ew kes ku rewşa w ya abor baş e, dest bi avakirin kiriye, dest p kiriye ku tiştek ji bo xwe bike. Ber ev hviya ji bo paşeroj gelek km bye. Ji aliyek din ve sstemeke n li Iraq hate sazkirin, Iraq ji n ve hate damezirandin. Cara yek ye ku Kurdek roleke giring di sstema desthilatdariy ya Iraq de dilze. Herweha ta radeyek federal j hatiye bickirin, ku Kurdan tim doza bicanna w kiriye. Tev v yek gelek pirsgirk hene, l hviya me ew e ku ew di paşeroj de bne arserkirin.

Malpera Amd: Hn j kşeyn w yn bi hikumeta navend ya li Bexday re hene, bi taybet kşeyn qanuna neft, arenivsa Pşmergeyan herweha pirsa madeya 140 pkanna referendum li Kerkuk deverine din. Ber end rojan hn ji serdaneke ya ji bo Bexday vegeriyan. We kar van kşeyan arser bikin?
Nrvan Barzan:
Li Iraq sstema federal sstemeke n ye. Eger em ber xwe bidin sstemn federal li chan, em bibnin ku hin dewlet hene pişt 100 salan j kşeyn herman bi hikumetn wan n navend re li ser pirsn desthilat hene. Di baweriya min de, ev tiştn ku niha li Iraq dibin, tiştine gelek normal in. Kşeyn me hene li ser mesela neft, kşeyn me hene li ser mesela Pşmergeyan, ne ten ev: kşeyn me di war jiyan de j hene. L div em bizanibin ku ev tişteke normal e. Ta niha ramana federalzim li Bexday bi temam nehatiye fmkirin. Sstemeke 38 salan a desthilatdariyeke navend ya bihz, sstemeke bees ya bihz, hikum li v welat dikir. Ne karek hesan e ku mirov van brbonan v mentaltey biguherne. Dem pwst e, kar pwst e.

- Madeya 140 a vegerandina Kerkuk deverin din bo herma Kurdistan:
Min li Bexday ti biryarn siyas ji bo dirstkirina astengan ji bo nepkanna v madey nedtin. Mesele teknk ye dibe bi hesan ney arserkirin. Dem kar sebir pwst in.

- Pşmerge:
Di navbera me de nqaşeke mezin heye li ser pirsa b ma gelo div di areweya destura Iraq de alkariya Pşmergeyan b kirin an na. Ev nqaş hn berdewam e, btir dem ji bo peydakirina areseriyek pwst e. Me biryar da em du firqn Iraq di nav Pşmergeyan de bikin, bi nav hzn leşkeriya Iraq. L ew her dimnin Pşmerge bi hem şweyn xwe.

Eger Kurd bixwazin ku Iraq wek yek dewlet bimne, div em ji bo pirsgirkan arseriyan bibnin.

- Neft:
Me li ser s xaln sereke li hev kir:
1. Ev guftgoyn ku me kirine her lihevhatineke ku em ligel Bexday dikin, div destur bin. Div destur biryar bide b ka me tiştek şaş kiriye yan na. Me desturek heye ku 80% ji milet Iraq deng ji bo w daye em wek Kurd cid ne di v mesel de ku div her tiştek ku em dikin, di areweya destur de be.
2. Me li hev kir ku qanunn neft, xaz hatinn din wek yek pakt biin parlament.
3. Me li hev kir ku em ser li ser esas tksta şibata 2007 guftgoyan pk bnin.

Niha em vegeriyane bo Kurdistan komteyn me li ser vana xalan kar dikin. Eger ev komte karn xwe bi daw bnin, em careke din bi hev re rnin em hvdar in ku em hing bigihn areseriyek.


Nrvan Barzan ji sala 2006 ve serokwezr herma Kurdistan ye.
Malpera Amd: Mirov gelek caran hest dike ku hzn li Bexday li ser wan mafn ku dane Kurdan, poşman bne. Hestek wilo bi we re j dibe?
Nrvan Barzan:
Me Kurdan roleke giring di sazkirina destura Iraq de lst. Destura Iraq hin maf dane Kurdan. Dibe ku ta niha hin al hebin ku tnegihiştibin b yan i federal. Poşmanbna wan ji me re ne kşeyeke mezin e. Eger Kurd bixwazin ku Iraq wek yek dewlet bimne, div em ji bo pirsgirkan arseriyan bibnin. S heyşt salan salan li Iraq sstemeke dktatoryane heb, ka i bi ser Iraq ve hat? Iraq yek ji dewlemendtirn dewletn dinyay b, niha yek ji feqrtirn bedbextirn dewletan e. Bala xwe bide bajarn wan rewşa wan a niha. Ev encama siyaseteke şaş e, ku dixwest bi zor tiştan ferz bike. Her siyaseta ku dixwaze bi zor tiştan ferz bike, encamn w d berevaj bin d kşeayn ke.

Kerkuk bye nşana bedbext malwraniya milet me

Malpera Amd: Yek ji kşeyn mezin pirsa Kerkuk ye. Li gor dtina te Kerkuk d ji bo Kurdan areseriyeke awa bi xwe re bne?
Nrvan Barzan:
Mesele ne ten ya Kerkuk ye, mesele ya Sincar Mexmur Xaniqn ye j. Dibe ku ji bo xelk mesela Kerkuk mesela neft be. Ji bo me Kurdan mesele ne ev e, ji bo me Kerkuk bye nşana bedbext malwraniya milet me ya li ser Kerkuk. Di destur de madeyek heye ku r nşan daye b awa ev kşe div b arserkirin. Daxwaza me wek Kurd ew e ku ev madeya destur, ya ku milet Iraq deng xwe ji bo w daye, b bickirin. Em li ser v yek israr dikin.

Malpera Amd: Gelo ev made d bi rast j bi c bibe?
Nrvan Barzan:
Div bi c bibe! Ev madeyeke destur ye ta niha hikumeta Iraq ji bo bicanna w iltzam kiriye. Nabe em bn bipirsin b ma gelo ew bi c bibe yan na. Nabe em vegerin ser v mentiq ku dibje Iraq roj qels e qebul dike sibe hza w l vedigere nema qebul dike. Ev mentiq Sedam Hisn b di encama w de Iraq giha rewşa xwe ya roj. Eger mesela Kerkuk hatiba areserkirin, sala 1975 şer di navbera Kurdan Sedam de nedib. Eger şer pk nehatiba, Iraqe mecbur nedib ku ji bo ran tenazulatan bike. Ji ber ku Iraq li ser wan tenazulatan poşman b, w sala 1979 li dij ran şer kir. Eger em Iraqeke ewle dixwazin ku ji bo milet xwe kar dike, div ev kşe li ser bingehek bne areserkirin ku careke din kşe li ser wan peyda nebin. Div ev madeya destur bi c bibe hew! Mesele ne mesela neft ye. Neheqiyek li milet kurd hatiye kirin div b rakirin.

Em ne raz ne ku PKK xaka me ji bo rşkirina Tirkiy bi kar bne.

Malpera Amd: Bi behaneya ku PKK ji nav xaka Kurdistan rş Tirkiy dike, artşa tirk di dema daw de gelek caran rş devern Kurdistana Iraq kirin. Hn ji v yek raz ne?
Nrvan Barzan:
Wek herma Kurdistan em piştgirtiya tundtujiya li Tirkiy nakin. Ev mesele siyas ye div ji bo w areseriyeke siyas b dtin. Ev btir 22 salan e ku hewildana arserkirineke leşker ji bo v kşey t kirin. Isbat b ku kar serbaz nikare ji bo v mesel areseriyek peyda bike. Hviya me ew e ku PKK aliyn din j bigihn w baweriy ku div ev mesele di war siyas de b areserkirin.
Em ne raz ne ku PKK xaka me ji bo rşkirina Tirkiy bi kar bne. Em ne raz ne ku i grpa li Kurdistan li dij crann me rşan pk bnin. Em Kurd dixwazin bi aşit xweş bi crann xwe re bijn. Em ne berpirsyarn wan kiryaran e ku PKK di hundir Tirkiy de dike. Ber niha j me rşn PKK di hundir Tirkiy de tawanbar kirine wan protesto dikin. L em di heman dem de doza areserkirineke siyas dikin, imk by w ji bo herdu aliyan ten xwnrijandin e.

Malpera Amd: Gelo hn bi xwe dikarin r li ber rşn PKK li dij Tirkiy bigirin?
Nrvan Barzan:
PKK ne di bin kontrola me de ye, ne j bandora me ser PKK heye. Ber niha PKK ji bo milet me li Kurdistana Iraq belayn mezin kirine. PKK berpirsyar b ji bo neavakirina 400-500 gundn me. W rş gundn me kiriye ji bo me kşe kirine. PKK ne li Kurdistana Iraq hatiye damezirandin, ew di nav Tirkiy de durust bye. Bingeha esas ya PKK li Tirkiy ye, ne li vir e. PKK ne ten li Kurdistana Iraq heye, ew herweha li Tirkiy j heye. Ev hermn ku PKK l ne, hermine snor n iyay ne ne hesan e ku mirov wan deveran bixe bin kontrola xwe.


Li gor lihevhatina di navbera PDK YNK de pwst b destpka sala 2008 endamek YNK biba serokwezr Kurdistana Iraq, l herdu partiyan li hev kir ku Nrvan Barzan, kur Idrs Barzan, bimne serokwezr.
Malpera Amd: Li Kurdistana Iraq gelek gazin ji hikumeta we tne kirin. Xelk ji nebna qanunan, nepkanna guhertinn dar, hebna gendeliy ne raz ne. arseriyn we ji bo van kşeyan i ne?
Nrvan Barzan:
Em li Kurdistan di pvajoyeke intqal de ne. Ber rxandina Sedam siyaseta herma Kurdistan her ew b ku ew bikaribe meeaşn xelk xidematn ji bo wan misoger bike, w tucaran br li tiştine mezin nekiriye, imk ne budgeta w heb, ne j rewşa siyas alkar b. Pişt rxandina rjma ber rewşeke n peyda bye. Di v rewş de ez inkar nakim ku li Kurdistan gendel tune, ez inkar nakim ku li Kurdistan kşe tune ne. L me niha li Kurdistan proseyeke n dest p kiriye, ku heta ciy xwe bigire, dem pwst e. Ne hesan e ku mirov bje pwst e yekser hertişt bibe. Peydabna diyardeya gendeliy meselak kultur ye. Pwst e em ji bo rakirina v kultur kar bikin. Li Kurdistan behs dikin ku bkar zor e, l niha kesek ne amade ye ku kar bike. Em karkern ji bo paqijkirina kolann Hewlr, Silman Duhok ji Bengladş tnin. Gelo ev meequl e? Eger xelk bikaribin bi tembeliyeke wilo bijn, t i bik? Ev kultureke ku ji serdema Beesiyan bi me re maye. Bees welat me wran kir, 4000 gundn me wran kirin, xelkn me ann nav bajaran, b kar. Bees andiniya me tk bir, rewşa me ya abor tk bir, gundn me tk birin; ne gundn me bne gund, ne bajarn me bne bajar wek ku pwst be. Ev kşeyn civak cid ne div bne areserkirin.
Li Kurdistan me azadiyek heye ku ta radeyek snorn hem azadiyn hey derbas kiriye. Her kes dikare hertişt bibje. Me r daye xelk ku rş me j bikin, me rexne bikin.
Wek hikumet programek me ji bo nehiştina gendeliy herweha aksaziyeke dar heye. Ev salek nv e ku hikumeta herma Kurdistan bye yek hikumet. Ber w li Kurdistan du dare hebn, her yek ji wan bi kfa xwe kar xwe dikir. Ku tu pişt evqas saln şer kşeyn mezin bikarib bihl ku PDK YNK di dareyeke hevbeş de bi hev re kar bikin, her ev bi xwe demek baş j re pwst b.

"Ji me re du-s sal pwst in"

Malpera Amd: Hn konkrt dikarin i bikin?
Nrvan Barzan:
Div em ji bo van pirsan qanunan saz bikin. Tiştek normal e ku mirov hikumet xebata w rexne bike. L mixabin gelek tişt li welat me bne şexs şexs. Filan serok hikumet qatn w awa ne. Ma ş te i bi qatn me heye? Ber xwe bide kar me. Pirsgirkn me yn xedematan yn elektrk hene, normal e ku xelk ji hikumet doza areserkirina wan bikin. Ev tiştine esas ne. Ne hesan e ku mirov bingeha welatek durust bike. Dem pwst e. Ev tişt bi qanun bi tgihiştin bi axavtin bi danstandin tne areserkirin.

Malpera Amd: Kşeyeke mezin a elektrk heye. Ew awa dikare b areserkirin?
Nrvan Barzan:
Mesela elektrk ne ew e ku imkann mirov ji bo kirna mehetak elektrk hebin an na. Mesel ew e b t awa bikarib v mehet bid xebitandin. Weke mnak xaz pwst e. Sedam bi siyaseteke programkir ya deqq nehiştiye ev tişt li Kurdistan hebin. Niha me dest p kiriye. Heta ev tişt ciyn xwe bigirin tu bihl ku kar bikin, du-s sal pwst in.

Malpera Amd: Birz Nrvan Barzan, gelek sipas ji bo v hevpeyvn.
Nrvan Barzan:
Zor memnun.

E-Mail: sirwan@amude.com
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000