www.amude.com
   www.amude.com - rojnamevaniya bi kurdî   Deutsch


navête@amude.com

nav  
şifre  
» fermo emailekê çêke

Malpera Amûdê

» bike rûpela destpêkê
» bixîne favorîtên xwe

lêgerîn


kulîlka hefteyê


 
07.01.2007 - 10:05 [ 1922 caran hatiye xwendin ] [ çap bike ]
----------------------------------------------------------------------------------

Peyva huner pir rezl erzan bye

Hevpeyvn bi hunermend Xweşnav re


Xweşnav, ku li Stockholm xwediy pzzariyek ye: "Bextewar in bi xwe li xwe hunera xwe xwed derdikevim."
Ji bo hunermendek ku ev 20 saln w ne ku xwe mijl huner dike, s kast ne hindik in?
Rast e, s berhem km in, l bi rast baweriya min j pir bi pirbna berheman nay. Min gelek dixwezt ji wilo alaktir bim, l mercn jiyan ji min xurtir bn. Demek ez bi xwendina xwe daketim demek rewşa abor ne alkar b. Herweha di jiyana rojan de tiştn bingehn hene, ku div yek pş wan bi c bne. Mixabin di jiyana min de hin berpirsiyariyn ji berheman giringtir hebn.

L km kes Xweşnav nas dikin. Guhdarn te btir ji Kurdistana Suriy ne. Gelo sedem i ne?
Ez ji w beş Kurdistan me guhdarn w beş baştir ji min tdighjin. Beşek ji windabna min guneh min bi xwe ye beşek ji dervey destn min e. Ji bo ku hunermend navdariyek bi dest xne, div ew di dema rast de derkeve; ez di demeke şaş de hatim hol. Ez gelek caran zimanek hesan an j populst di hunera xwe de bi kar naynim. L xala her giring ew e ku dewleta me nne di civaka me de rxistinn siyas ciy dewlet digirin. Hunermend ku ne y v dewlet be, sw dimne. Ez mirovek serbixwe me ev yek ji bo min pir giring e.

Siyaset dixwaze hertişt bike koley xwe

Siyaset tim hewil daye ku hunermendan ji xwe re bi kar bne...
Li ba hin miletan bi taybet miletn bindest gelek caran huner ji bo xizmeta armancn siyas hatiye bikarann. Ji saln 1970 virde siyaset bye faktorek giring di hunera kurd de. Ez bi xwe ne bi v tişt re me. Nameya hunermend ya siyasetvan ji hev cuda ne. Siyaset dixwaze hertişt bike koley xwe. Di siyasteta desthilatdarn me de j gelek caran tektkn rojane ji stratejiyk giringtir in. Li gor min div huner dr be ji van leystikan. Hunera siyas dikeve embera serdemeke mjy di nav de dixeniqe. Ji bo min hunera durist dr pvann dem ye ew tucar ciwaniya xwe winda nake. Li v der guneh hunermend bi xwe j heye. Hin hunermend hene ku siyaset ji bo armancn xwe yn kesayet bi kar tnin, ango mesaceke populst bi kar tnin. Ez bi xwe ne hunermendek populst im l nagerim b ka xelk i dixwazin. Ez selektsyonst (hilbijr) im.

Li end strann Xweşnav guhdar bik:
i sosin e - Derd min - Ebr şev - Li min negrin - Xwez

Li kilpa "Kerwan" temaşe bik:
KERWAN


"90% ji hunera kurd ya v serdem ne hunereke afrner."
Wilo tu dr navdariy dikev. Gelo ev rewş te tr dike?
Mna her hunermendek ez j hez dikim ku guhdarn min pir bin. Hing d ji bo min ryine d bne vekirin. L ez naxwazim di ser prenspn xwe re biqevzim. Ta niha min sty xwe ji bo kes xwar nekiriye dest xwe j dirj kesek nekiriye, ez bi xweydana eniya xwe li hunera xwe xwed derketime. Bes min e ku ez bextewar im. B guman ez ne tek kes im ku bi v reng dirame; pir hunermendin hja hene ku ji huner fm dikin hunereke pir ciwan dikin, l neheq li wan t kirin ji feleka medyaya kurd dr in.

Di hunera kurd de diziyek pir vekir peyda dibe

Medyayeke kurd ya zalim?
Medyaya kurd projekteke siyas ye monopolek li ser heye. Mixabin ku hunera baş roleke xwe ya giring t de nabne; manfestoyn siyas ji her tiştek din girigtir in, rola huner ten ew e ku valahiyn di weşan de dagire. Rewşeke wilo j peyda bye, ku div hunermend qurbaniyek bide, da medya w hembz bike. Xweşbextane ye ku kenaln n vedibin, ku giraniya xwe didin ser huner bi hv me ku ew bi ser kevin.


Xweşnav xwe ten li qiraxan rehet hest dike xwe dr qerebalixa di nav hunera kurd de dibne

Yan mirov dikare bibje ku bi gişt hunera kurd bye hunereke b prensp?
Em di civateke konsum (istihlak) de dijn, ne yeke produktv (afirner). Teqez ev serdem dem ye, d rojek bte guhertin. Hunera kurd j ji sed not ne hunereke afrnr e, ew di gelek warn xwe de kawjkirin e. Di hunera kurd de tiştn kevn t cutin dsa avtin, lasaykirinek (teqldek) pir tembel t de heye, diziyeke pir vekir weqih peyda dibe. L hunermendn zane j hene, ku dikarin gavan bi pş ve bavjin li ber xwe didin. Erk hunermend e ku ew biafrne xelk fr tiştn n bike. Ji v yek re j zanebn pwst e ev j mixabin di civaka me de gelek caran produkteke qedexe ye.

Wilo bprensp bi ser dikeve!?
Bjinga drok heye, ew me hemyan bjing bike. Hin kes hene ku dikarin pl br baweriyn xwe bikin (heger hebin), li gor alfabeya civaka xwe dijn li dahol zurneya xelk ldxnin. Dibe ku li gor pvann wan jiyan wilo xweş be. Bo min xweşiya jiyan qenaetenn min in, bi wan bextewar im ev tra min dike.

Ji ber ji hertişt re huner t gotin herkes j xwe hunermend dibne, yek nema tiştek ji hev derdixne...
Mixabin peyvn huner hunermend pir rezl erzan bne. Xwez rexnegir zimanzann kurd van herdu gotinan bi nav bikin, wateya wan şirove bikin, ji wan re snorek diyar bikin. Min ber got ku bjinga drok heye bi rast tevliheviyeke ewqas mezin heye, dihle ku bar opxaneya drok pir giran bibe.

Ez xwngerm im


Xweşnav di konsrteke xwe de li Swd (erşv)
Di berhema te ya daw de mirov rast gelek derd gazinan t. Jiyan ewqas dijwar e?
Di sala 2002 de ez cara pş pişt 17 salan li koberiy m welat. Rewş rastiya li w der tevliheviyek mezin di mejiy min de kirin. Hing min strana Ji bo we dijm kir. Hestn di w berhem de pir kesayet bn. Min şaşit kir. Hunermend gerek qonaxeke bik di nav xwe hestn xwe de bihle. Ji bo ku afirandinn w ji embera kesayetiya w derkevin, div ew beşek ji bo guhdar xwe j bihle. Nabe ku hunermend ten ser xwe bigir. L jiyan bi qas dijwariya xwe j xweş e, ji ber ku nehniya jiyan evn e di alboma Gazin de pir evn j heye.

Di jiyana te de jin i rol dilzin?
Jin dayika eşq, perkendebn afirandin ye; ew beşeke pir giring e di hem momentn jiyana min de. By jin tu y tevahiya min nebn. Mna Alpachno di film Bhna jinan de, ez j korek im jin gopala min e, himbza jin wateyeke din dide berdweambna min, deng w dlan li dil şiyar dike, xewna w hz dide ogn min li hember aloziyn jiyan bhna jin lvn min fr ken dike.

Di v berhem de herweha kontrsatine pir mezin hene: rojhilat, rojava, ...
Ev kontrast di kesayetiya min bi xwe de hene. Pirsgirka min ew e ku min piraniya jiyana xwe li derve derbas kiriye, l beşek mezin ji min hn j rojhilat ye. Ez hn nizanim b kjan aliy min d bi ser keve. Ez gelek dixwazim vegerim nasnameya xwe ya kevn, l ev pir zehmet e. Ta Gazin min nizanb b ez giraniya xwe bavjim kjan al. Hv dikim ku berhema min a b d bersiva v pirsgirk bide.

Gotinn strann te hesan in, l bi şweyek rewşenbryane hatine nivsandin. Ev ji i bandor t?
Min piraniya jiyana xwe bi xwendin re derbas kirye. Min ji bikaniya xwe ji helbest roman hez kiriye di mezinbna xwe de ji bil muzk min zanistiyn siyas xwendine. L dema daw ez ji gelek tiştan dr ketime; divyab ku min gelek kar kiribana. roj nimneyek im ji trajediya hunermendn kurd, ku piraniya dema xwe bi şufrtiya taksiy, kirina pzzay, cotkariy gelek tiştn d re derbas dibe. Ji ber ku qanunek ku mafn kopkirn qedexe bike mafn hunermend biparze, tune ye bazareke durist ku afirandina hunermend kurd bikire, hunermend mecbur dimne ku xwe hunera xwe xwed bike.

Baweriya min bi Xweday olan nay

Di strana Gazin de tu ber xwe did Xwed. Baweriya te bi Xwed t?
Xweday ku ez baweriya xwe p tnim, gelek ji Xweday di Quran, Incl Tewrat de dr e. Olan nav Xwed kirt kiriye. Mirov bare tim ber xwe dide ezmn. Ji ber navek din tune b, ku guhdar fm bike b ez ber xwe didim k, min di stran de nav Xwed bi kar aniye. Min Gazin di dema şer birakujiy li Kurdistana Iraq de nivsand. Min ilhama babeta v stran ji straneke polon an. Berevaj piraniya hunermendan ez li xwe mkir tm ku ez hin caran ilhama xwe ji stranine d tnim.


Hunermend bi ş (erşv)
Tu wek guhdarvanek ji muzka kurd tr dib?
Mirovek ku mnmum ji trbn p re hebe, ji hunera kurd tr nabe. Muzka ku bi zanebn durist bte kirin xayint p re ney kirin, dikare min tr bike. Min bi xwe j hewildann neserket kirine. Gelek caran min dtinn xwe mna niha vekir gotine, ez hestn pir dost havalan dişnim, l mebest ne ew e. Ez mna guhdarek, temaşevanek gunehkarek deng dikim. Em tev di gunehkariy de beşdar in. Berpirsiyariya me tevan li hember drok nifşn taze hey. Ji ber w j div em rastiye bjin, endn tehl be j.

Ji bil kirina muzk te gelek stran j nivsandine. Ziman kurd li cem te kjan rol dilze?
Ez bi ziman kurd dikarim bi baştirn şwe hestn xwe wergernim.

Guhdarn min tdigihjin b ima nikarim li welat stranan bjim

Ev 20 sal in ku tu dr Qamişloy ketiy. Tu dixwaz niha kolann Stockholm bi yn Qamişloy biguhern?
Tiştek hevpar min kolann Stockholm tune ye. Ez tpişkek im ji ezmn ketime vir. Ez her roj xerb im. Hn j xwna germ a Qudurbeg di hundir min de ye. Dema tiştek min aciz dike, ez yekser an dest an ser xwe bi kar tnim (dikene). Serhişkiya w der bi min re maye ev yek ne faktorek hesan e di karaktera mirov de. L di heman dem de min sd ji and pragmatzima ewrop stendiye. Serhişkiya Qudurbeg pragmatzima Ewropay di hundir min de bi hev re dijn. Nakokiyn di hundir min de berdewam in. L ez jiyana Skandnavyay nikarin li hevdu bikin, ew ji bo min nabe.


Di sala 2003 de bi "Gazin" syemn berhema Xweşnav derket. Ber w "Kerwan" "Mna Xewn" derketine.
Tu k der welat xwe dibn?
Gelek caran hest dikim ku hemwelatiye chan me btir bi taybet y Kurdistan. L bi rast b h dplomas: Qamişlo, Amd, Drik, Ser Kaniy, Tirbesipiy, Dirbsiy, Koban, Efrn..., ev in welat min ta daw j w welat min bimnin. Ez h ne mirovek kosmopolt im, ango ji nasnameya xwe fed nakim. Di dawiya daw de wateya her mezin di jiyana min de muzk e ciye piraniya guhdarn min l bin, ew c welat mine.

Guhdarn te d knga li welat te guhdar te bikin?
Ji bo ku ez herim welt, div ez nernn xwe li ser rewşa siyas nebjim, bdeng bimnim. L ez nikarim bdeng bimnim. Ez nikarim herim wir guhdarn min v yek tdigihjin. Mixabin helwest di chana me de gunehkariyek e.

Hevpeyvn ji aliy Srwan H. Berko ve hatiye kirin.
sirwan@amude.com
 
www.amude.com -  © 2000-2004 amude.com [ info@amude.com ]
destpêk | start: 26.09.2000